Relacja z seminarium „Dobre Żniwa” XIV – współpraca w rolnictwie ekologicznym 

Ewa i Peter

 

 

 

 

 

 

 

 

Tegoroczne „Dobre Żniwa” przebiegły pod wyraźnym akcentem trzech wiodących tematów: swobodna wymiana nasion, suwerenność żywnościowa oraz Ekologiczny Uniwersytet Ludowy. Wszystkie te aspekty są niezwykle ważne w dobie postępującej globalizacji i monopolizacji rynku nasion. 

Wymiana nasion   Wymiana nasion

 

 

 

 

Przez dwa dni goście z Polski, Niemiec, Szwajcarii, Walii i Rumunii dzielili się swoimi doświadczeniami w branży rolnictwa ekologicznego oraz rynku żywności ekologicznej. Oprócz prezentacji i pracy w pięciu grupach tematycznych, można było wziąć udział w akcji wymiany nasion oraz zaopatrzyć się w produkty ekologiczne, które były dostępne na kilku stoiskach przygotowanych przez rolników ekologicznych. Po seminarium odbyło się zwiedzanie Ekologicznego Uniwersytetu Ekologicznego w Grzybowie. Goście mogli zobaczyć nowy budynek, w którym studenci uczą się i mieszkają podczas zjazdów stacjonarnych. Można też było zwiedzić gospodarstwo ekologiczne Ewy i Petera Stratenwertów, na terenie którego znajduje się serowarnia oraz piekarnia. W tym roku jak podają organizatorzy udział w seminarium wzięło 160 osób.

Uczestnicy seminarium

Poniżej prezentujemy wypowiedzi kilku z nich:

„W tym corocznym spotkaniu dotyczącym rolnictwa ekologicznego miałam okazję uczestniczyć po raz drugi. Przede wszystkim podoba mi się klimat jaki panuje na tym seminarium. Nie ma tu miejsca na nudne,  suche fakty i nieciekawe wykłady. Ludzie, których tu się spotyka rolnictwo ekologiczne traktują nie tylko jako zawód, pracę, ale też jako pasję i sposób na życie. Można poznać tu nie tylko polskich rolników, ale także wielu z innych krajów Europy i świata (Rumunii, Niemiec, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii). Fajne jest to, że rolnicy bardzo chętnie dzielą się swoimi doświadczeniami i opowiadają o problemach z jakimi się borykają w swoich gospodarstwach, w swoich krajach. W trakcie wykładów można zadawać pytania. Jest tu miejsce na dyskusję i wymianę spostrzeżeń. Ciekawa była też w tym roku akcja „wymiana nasion”, gdzie można było wymienić lub za symboliczną opłatą nabyć nasiona znanych i mniej znanych odmian roślin od innych gospodarzy. Rolnicy mogą także wystawiać i prezentować produkty, które wytwarzają w swoim gospodarstwie. Interesujące też były doświadczenia studentów EUL-u, którzy z wielką pasją i zaangażowaniem uczestniczą w teoretycznych i praktycznych zajęciach na Uniwersytecie i podzielili się swoimi wrażeniami z uczestnikami seminarium. W przerwie miedzy wykładami studenci EUL-u umilali nam czas śpiewem”.
Anna Kaca, gospodarstwo ekologiczne woj. lubelskie

     „Prowadzę wraz z żoną niewielkie gospodarstwo rolne na wschodzie woj. Lubelskiego. Od pewnego czasu planuję rozpocząć uprawę w systemie ekologicznym. W ,,Dobrych żniwach" uczestniczyłem po raz pierwszy. Moim celem było poszerzenie własnej wiedzy i poznanie ludzi związanych z rolnictwem ekologicznym. Myślę, że takie spotkania są ciekawym doświadczeniem.  Według mnie najistotniejszą sprawą była możność porozmawiania z wykładowcami oraz wymiana wiedzy z rolnikami i nawiązanie kontaktów – dla mnie to dość ważne! Miałem też okazję przypomnieć sobie język niemiecki w rozmowie z doradcą z Naturlandu. Myślę że za rok będę też uczestniczył w "Dobrych Żniwach ".  Polecam tą imprezę wszystkim, którzy zaczynają tak jak ja produkcję w rolnictwie ekologicznym”.
Daniel Tarasiuk, rolnik woj. lubelskie


  „To były moje trzynaste Dobre Żniwa. Z perspektywy tych kilkunastu lat mogę śmiało powiedzieć iż jest to jedyna tego typu impreza branżowa w kraju. Różnorodność tematyczna wykładów oraz niespotykany klimat sprawiają, że wielu ludzi chce wracać tu ponownie za rok. Osobiście dzięki seminarium poznałem wielu ciekawych ludzi, którzy podobnie jak ja związani są z pracą na roli i wykonują tą swoją  pracę z pasją. Niektóre kontakty zaowocowały stałą współpracą handlową. Miałem tu okazję poznać rolników z różnych krajów europejskich i z poza Europy. Bardzo sobie cenię praktyczny charakter prezentacji: praktycy dzielą się z praktykami swoim doświadczeniem. W tym roku dało się zauważyć znaczny udział młodych ludzi, którzy organizują się aktywnie w różnego rodzaju kooperatywy spożywcze. To dobry znak na przyszłość. To znak, że ta mała społeczność rozwija się. Duże podziękowania dla całego zespołu stowarzyszenia „Ziarno” za przygotowanie i prowadzenie seminarium”.

Robert Kuryluk, ekologiczne gospodarstwo rolne

Uczestnicy Dobrych Żniw

Wizyta studyjna w ramach Programu Life

W dniach 9-11 czerwca 2016 r. odbył się wyjazd studyjny grupy osób związanych z Biebrzańskim Parkiem Narodowym zorganizowany w ramach współpracy i wymiany doświadczeń z projektem „Klester – Dolina ekologicznej żywności”. Wyjazd odbył się w ramach Projektu Life „Ochrona siedlisk mokradłowych doliny Górnej Biebrzy”, który realizowany jest w Biebrzańskim Parku Narodowym od 2012 roku.

Górna Biebrza

Jednym z działań w Projekcie jest współpraca i wymiana doświadczeń z innymi projektami. Bazowanie podczas realizacji projektu wyłącznie na własnych doświadczeniach może ograniczyć trafność i skuteczność pewnych działań czy sposób podejścia do realizacji określonych zadań. Dlatego niezmiernie istotne jest zbieranie wszelkiego rodzaju najlepszych rozwiązań oraz docieranie do tych – jeszcze nie stosowanych na obszarze projektu. Źródłem nieznanych a skutecznych praktyk mogą okazać się realizowane projekty z innych obszarów. W ramach tego zadania w dniach 9 – 11 czerwca 2016 roku odbył się wyjazd szkoleniowy na Lubelszczyznę, organizowany w ramach współpracy i wymiany doświadczeń z projektem „Klaster – Dolina ekologicznej żywności”. W wyjeździe wzięło udział 20 osób, pracowników samorządów gmin i powiatów Górnej Biebrzy, osób prowadzących własną działalność, zainteresowanych dalszą współpracą z Biebrzańskim Parkiem Narodowym na rzecz szeroko pojętej „ekologii” oraz 4 pracowników projektu. Celem wyjazdu było zapoznanie się z działalnością Klastra, działalnością i badaniami prowadzonymi w Instytucie Upraw Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach na rzecz rolnictwa ekologicznego oraz wizytacja gospodarstw ekologicznych oraz osób i stowarzyszeń promujących żywność ekologiczną i zdrowy tryb życia. Jednym z 8 gospodarstw, które odwiedziliśmy było gospodarstwo ekologiczne Państwa Moniki i Roberta Kuryluków w Holeszowie pow. włodawski. Gospodarstwo to zajęło I miejsce w konkursie na najlepsze gospodarstwo ekologiczne w kategorii „ekologiczne gospodarstwo towarowe” – rok 2015. W gospodarstwie uczestnicy projektu zapoznali się z historią i bieżącą działalnością Lubelskiego Oddziału Stowarzyszenia Ekoland. Następnie gospodarze oprowadzili uczestników po gospodarstwie, zapoznając ich ze specyfiką prowadzonej produkcji.

Obszar Projektu Life „Ochrona siedlisk mokradłowych doliny Górnej Biebrzy” to część doliny Biebrzy nazywana Basenem Górnym, pomiędzy miejscowościami Sztabin na południowym zachodzie, do granicy państwa z Białorusią na wschodzie. Administracyjnie należy on do 4 gmin w woj. podlaskim: Dąbrowa Białostocka i Nowy Dwór w powiecie sokólskim oraz Lipsk i Sztabin w powiecie augustowskim. Jego całkowita powierzchnia w obrębie obszaru Natura 2000 to ok. 17 400 ha. Wielkość obszaru projektu została zdefiniowana przez potrzebę ograniczenia negatywnego wpływu zmian stosunków wodnych w siedliskach Natura 2000, które to zajmują obszar ponad 1600 ha, co stanowi prawie 10% powierzchni obszaru. Najcenniejsze są siedliska nieleśne, a wśród nich zasadowe torfowiska przepływowe o charakterze mechowisk i młak (kod: 7230), które wraz mozaiką torfowisk przejściowych z zaroślami brzozy niskiej i mszaru (kod: 7140) występują na obszarze 750 ha. Wśród priorytetowych siedlisk leśnych, na znacznej powierzchni 547 ha, występują bory i lasy bagienne (kod: 91D0) oraz w kompleksie leśnym Trzyrzeczki zespół grądu subkontynentalnego (kod: 9170) na powierzchni prawie 300 ha. Powyższe dane uzyskano na podstawie wykonanego Numerycznego Modelu Terenu i Numerycznego Modelu Pokrycia Terenu. Z tymi siedliskami związane są zagrożone wyginięciem gatunki roślin oraz lęgowa fauna ptaków. Obszar projektu to miejsce występowania cennych gatunków ptaków z załącznika I Dyrektywy Ptasiej związanych z ekosystemami nieleśnymi: wodniczki, derkacza, cietrzewia, dubelta oraz gatunku dwuśrodowiskowego – orlika krzykliwego. Populacja bociana białego to ponad 200 gniazd. W trakcie dotychczasowych badań na tym obszarze stwierdzono występowanie 15 gatunków roślin naczyniowych chronionych w Polsce, w tym 8 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi Roślin: wełnianki delikatnej (gatunku krytycznie zagrożonego w Polsce), 4 gatunków zagrożonych wyginięciem: wełnianeczki alpejskiej, skalnicy torfowiskowej, brzozy niskiej, kukułki krwistej żółtawej, 2 narażonych na wyginięcie – lipiennika Loesela i turzycy strunowej oraz turzycy bagiennej – gatunku z kategorii niskiego ryzyka. W ramach Projektu prowadzony jest monitoring hydrometeorologiczny oraz przyrodniczy. 

Obserwowane w  ostatnich dziesiątkach lat niekorzystne zmiany w dolinie Biebrzy, spowodowane zaprzestaniem koszenia bagiennych ekosystemów nieleśnych, czy zmiany stosunków wodnych, stały się podstawą zaplanowanych i realizowanych w ramach Projektu „Górna Biebrza” działań ochronnych. W przypadku sukcesji w ekosystemach nieleśnych jedynym rozwiązaniem był powrót do zaniechanych praktyk użytkowania z dostosowaniem ich do aktualnych możliwości technicznych i organizacyjnych. W ramach Projektu podejmujemy działanie bezpośrednie w celu odtworzenia cennych ekosystemów nieleśnych poprzez ich odkrzaczenie i inicjalne wykoszenie. Struktura własności (90% stanowi własność prywatna) i rozbieżność interesów właścicieli gruntów z celami ochrony przyrody, nie pozwalają na kompleksową odbudowę dawnych stosunków wodnych, jednak możliwe stały się działania bezpośrednie na stosunkowo niewielkich obszarach, zmierzające do likwidacji części rowów odwadniających, naprawy dróg operacyjnych i brodów. Działania te poprzedziło wykonanie niezbędnej dokumentacji technicznej. Tam gdzie było to możliwe wykupiono na własność Parku 450 ha. Kolejne 31 ha jest dzierżawione od Lasów Państwowych. W ramach projektu wybudowano 5 wież widokowych, 6 wiat wypoczynkowych, 12 zadaszeń turystycznych z ławkami, 2 kładki edukacyjne o łącznej długości 2215 metrów, ustawiono 15 tablic. Odpowiednio usytuowane obiekty infrastruktury turystycznej kanalizują ruch turystyczny i są szansą dla rozwoju turystyki i agroturystyki, a także współpracy z Dyrekcją Parku w celu podniesienia poziomu akceptacji społecznej dla potrzeb ochrony przyrody. W tym celu organizowaliśmy też warsztaty i zajęcia  edukacyjne ze specjalistami przyrodnikami, przygotowaliśmy foldery i gadżety reklamowe, a także 47 minutowy film promujący obszar Górnej Biebrzy. Jednym z elementów Projektu jest też stworzenie partycypacyjnego modelu zarządzania, który ma zapewnić trwałość Projektu przez kolejne lata po jego zakończeniu.

Więcej informacji o projekcie: http://www.gorna.biebrza.org.pl/571,aktualnosci.html

Life Górna Biebrza

 

XIII „DOBRE ŻNIWA” za nami.

W piątek i sobotę 4-5 marca 2016 r. odbyło się seminarium „DOBRE ŻNIWA”- Współpraca w rolnictwie ekologicznym. Po raz kolejny mogliśmy przekonać się o tym jak bardzo potrzebne jest dla środowiska związanego z rolnictwem ekologicznym, tego typu wydarzenie branżowe. Ponad 110 uczestników, przez dwa dni pogłębiało swoją wiedzę o rolnictwie ekologicznym, rynku żywności EKO oraz systemie kształcenia w szkole rolnictwa ekologicznego w Grzybowie. Wśród gości dominowali rolnicy ekologiczni, którzy przybyli z całego kraju. Tradycyjne nie zabrakło też gości z zagranicy – byli obecni rolnicy i doradcy z Niemiec oraz z Kanady.

W tym roku znaczącą część seminarium poświęcono Ekologicznemu Uniwersytetowi Ekologicznemu w Grzybowie. Studenci pierwszego roku EUL-u zaprezentowali się i opowiedzieli o pierwszych swoich doświadczeniach w praktycznym zdobywaniu wiedzy i umiejętności w ramach szkoły. Wystąpienie studentów było możliwe ponieważ seminarium zbiegło się w czasie ze zjazdem stacjonarnym pierwszego rocznika EUL. W seminarium uczestniczyło też kilka osób, które zgłosiły się w trakcie drugiego naboru do EUL. Młodzi ludzie opowiadali o swoich motywacjach przy wyborze drogi rozwoju w kierunku rolnictwa ekologicznego.

Były to bardzo budujące doświadczenia, tym bardziej, że wśród uczestników seminarium było kilku pionierów rolnictwa ekologicznego w Polsce. Drugiego dnia seminarium miały miejsce zajęcia warsztatowe w trzech grupach roboczych: – „Jak układać płodozmian w gospodarstwie ekologicznym” – prof. Józef Tyburski – „Uprawy na gruntach rolnych i produkcja zwierzęca w rolnictwie ekologicznym” – Werner Vogt Kaute NATURLAND – „Jak uczyć nowe pokolenie rolników ekologicznych” – Ewa Smuk-Stratenwerth. Każdą grupę prowadził jeden referent, który później przedstawiał wyniki pracy grupy wszystkim uczestnikom seminarium.

Nasz Lubelski Oddział Stowarzyszenia EKOLAND reprezentowała w tym roku sześcioosobowa grupa rolników. Mieliśmy własne stoisko z produktami naszych rolników. O tym jak różnorodną grupę stanowili uczestnicy seminarium niech świadczy fakt, że różnica wieku pomiędzy najmłodszą uczestniczką i najstarszym rolnikiem seniorem wynosiła ponad 70 lat.